Inspirerend Voorbeeld 5. Mariëlle Bartholomeus "Ik kleur soms buiten de lijntjes’

“Ik leer systemen kennen door als het ware een neurologische anamnese af te nemen. Kijken, vragen, luisteren en doorvragen". 

In 2020 werd Mariëlle Bartholomeus uitgeroepen tot Topvrouw 2020. Enkele maanden ervóór maakte ik al kennis met haar. Het bleek dat we op dezelfde middelbare school hebben gezeten, Mariëlle twee klassen hoger dan ik. Gedurende de kennismaking en in dit interview bleek dat we meer gemeenschappelijk hadden dan dat: onze fascinatie voor heelheid in mensen en organisaties.

Mariëlle werd Topvrouw vanwege “haar authenticiteit en haar hands-on manier van leiderschap waarmee ze mensen vertrouwen geeft en ze in hun kracht zet". Ze speelde daardoor -volgens de jury- een belangrijke rol in de coronacrisis: “Ze durft te vragen en haalt daarmee kennis van buiten naar binnen. Ze benadrukt dat je een crisis niet alleen kunt oplossen. Het is als team gedaan waarin samenwerking van groot belang is”. Verder viel het de jury op “dat ze zichzelf niet op de voorgrond plaatst, maar haar heldere leiderschap voor het grotere geheel toonde in deze crisis.”

Zelf heb ik ervaren dat een gesprek met Mariëlle meteen leidt tot een diepgaand persoonlijk en professioneel gesprek. Op mijn vraag of ze kritisch medelezer van mijn boek ‘Heel de organisatie. Herstel het zelfhelend vermogen van de organisatie’ wilde zijn, reageerde ze binnen enkele minuten met ‘ja’. Enerzijds vroeg ik haar vanwege haar leiderschapservaring, anderzijds omdat ze arts (neuroloog) is. Zij was de perfecte meelezer van mijn manuscript waarin ik uitgebreid beschrijf hoe holistische leiders en heelkundige managers kunnen voorkomen dat organisaties infectie- of chronische ziektebeelden krijgen, maar ook kunnen genezen. “Mooi gevonden en beschreven” was haar reactie op de medische metafoor in mijn boek, die afgeleid is van de metafoor van Gareth Morgan die in 1986 al stelde dat organisaties functioneren als organismen.

Tijdens dit interview ontdekte ik dat Mariëlle Bartholomeus het grotere geheel bestuurt als een neuroloog het gehele lichaam beschouwt en behandelt. Indrukwekkend!

HEEL-BEGAAFD HOLISTISCH LEIDERSCHAP

Mariëlle Bartholomeus is een holistisch leider en in staat om met haar team heelkundig in te grijpen, wanneer dat nodig is. Ze herkent zich dan ook in de kwalificaties van heel-begaafdheid in het manuscript van mijn boek. Heel-begaafden hebben een ruim bewustzijn, een sterk rechtvaardigheidsgevoel, zijn intens betrokken, leggen brede verbanden en zijn hoog sensitief. Ze brengen heelheid in systemen, ook wanneer ze gefragmenteerd zijn geraakt.

“Ik heb geleerd dat ‘bij jezelf blijven’ de enige manier is om mijn werk te doen. Ik ben liever intrinsiek gemotiveerd en authentiek dan dat ik me voeg naar andermans wil”. Mariëlle vertelt dat ze compassievol leiding geeft, empathisch vanuit haar eigen waarden.  “Anderen zeggen wel eens: jij geeft alleen maar. Wanneer krijg jíj nou eens iets terug? Zo ervaar ik dat zelf helemaal niet. Ik krijg ontzettend veel terug van anderen. Door de aandacht en erkenning die ik geef, krijg ik ook veel voor elkaar. Dat krijg je er voor terug. Wanneer er tussen mensen iets in beweging komt, word ik blij”.

HEEL HET GROTERE GEHEEL

Mariëlle kon pas vrij laat aan haar droomstudie geneeskunde beginnen, omdat zij tot haar 25e steeds werd uitgeloot. Ze was tot die tijd een jaar scheikundestudent en enkele jaren laborant Klinische Neuro Fysiologie bij het UMC Groningen. “Ik heb door deze functie alle lagen en afdelingen van het ziekenhuis gezien”, wat voor haar rol van voorheen medisch directeur bij Bernhoven en nu als bestuurder bij de Rivas Zorggroep een grondige basis legde om de complexe organisatiestructuren en cultuur van zorginstellingen te begrijpen.

“Aansluitend heb ik me gespecialiseerd tot neuroloog, een prachtig vak dat helemaal past bij mijn liefde voor het grotere geheel, puzzelen naar de oorzaak van ziektesymptomen en het vereenvoudigen van complexiteit”. Neurologie is een vak dat ziektesymptomen van het gehele lichaam diagnosticeert en behandelt: ziekten van de hersenen, het ruggenmerg, de zenuwen en spierziekten. “Neurologie betekent voor mij dat ik de hele mens in alle leeftijdscategorieën mag beschouwen met grondig luisteren, doorvragen, verbanden leggen en je intuïtie gebruiken”.

BESTUREN IS IN DE ACHTERUITKIJKSPIEGEL KIJKEN ÉN VOORUITZIEN

“Datzelfde doe ik in mijn werk als bestuurder. Ik zit ook nu op een positie waar ik mag beschouwen, luisteren, doorvragen, verbanden leggen, snel denken en vertrouwen op mijn ‘niet pluis’ gevoel. Inderdaad, ik luister ook tussen de regels door, en voel aan wanneer een ‘ja’ eigenlijk geen ‘ja’ is. En soms laat ik zaken die ik zie bewust even rusten, omdat ‘choosing your battles’ en vertrouwen op het proces soms verstandiger is”. 

Ruim een jaar geleden begon Mariëlle als bestuurder van de Rivas Zorggroep. Sinds een half jaar is ze ernaast directeur a.i. (tot 1/2/2022) van de 17 verpleeg- en verzorgingshuizen van Rivas. “Ik leer systemen kennen door als het ware een neurologische anamnese af te nemen. Kijken, vragen, luisteren en doorvragen. Ik probeer in zo kort mogelijke tijd de puzzel compleet te krijgen en te zien waar eventuele problemen in de structuur en/of cultuur zitten. Ook kijk ik naar de context waarin de organisatie functioneert, zodat we enigszins kunnen voorspellen wat er gebeurt”. 

Toen de coronacrisis in Italië begon, werkte ze als medisch directeur bij Bernhoven. “Samen met mijn maatje Joris van de Rijt (destijds CFO van Bernhoven) hebben we Gwen Roosemont gevraagd rekenmodellen te maken die we als handvat konden gebruiken om te voorspellen wat enkele weken later in Nederland zou kunnen gebeuren. We hebben meteen het ziekenhuis gemobiliseerd, zodat we niet overvallen werden. We waren vrij vroeg in de coronacrisis ‘in control’”.

SAMENWERKEN EN CREËREN

Naast haar beschouwende kwaliteiten is ze dus een hands-on leider. Niet afwachten, maar ingrijpen. “Het concept van een ivoren toren is aan mij niet besteed. Samen met mijn collega bestuurder (Michiel van Roozendaal) bieden we heldere kaders waarbinnen het personeel veilig en met creativiteit kan functioneren. Deze kaders beschermen het personeel en geven  het personeel ruimte om vanuit professionaliteit zelf verantwoordelijkheid te nemen.

Sinds Mariëlle aantrad bij Rivas staat samenwerken en samen creëren meer op de agenda dan daarvoor, evenals gezamenlijke verantwoordelijkheid. “Het mooie van starten in een nieuwe baan is dat je steeds opnieuw de vraag kunt stellen wie verantwoordelijk is. Wanneer het me niet helder is van en voor wie, waartoe een project er is en met welke tijdlijn, dan stel ik daar ‘blonde’ vragen over, zodat er mensen aanspreekbaar op worden. Alles wat we doen dient in het teken te staan van onze enige gezamenlijke opgave: kwaliteit van zorg optimaliseren in de regio’. We hebben een serieuze opgave, maar ik houd het ook graag luchtig en vrolijk, waardoor er een goede sfeer ontstaat en zodat we samen de schouders eronder zetten.

WAARDIG EN WAARACHTIG VAN WAARDE ZIJN

“Nu ik ook tijdelijk de zorg- en verpleeghuizen leidt, komt mijn werk nog meer aan op mensgerichte zorg, omdat mensen hier meestal hun laatste levensfase in gaan. Waardig leven en sterven is een belangrijke intentie en daarom zullen we regelgeving van derden altijd toetsen op werkbaarheid vóór de zorgverlening aan bewoners.

Ik ben een groot voorstander van ‘kleuren buiten de lijntjes’ en het doorbreken van een hokjesgeest. Dat leidt soms tot pittige gesprekken.  “Bewustwording creëren helpt” geeft Mariëlle Bartholomeus aan. “Ik spreek mij uit, wanneer de regels niet kloppen of wanneer er op een andere manier onrechtvaardigheid ontstaat. Ook dan kunnen het personeel en onze patiënten, bewoners en cliënten op mij rekenen”. Ze gaat complexe dossiers niet uit de weg, want alles wat de essentie en de intentie van Rivas in de weg staat, wordt door haar aangepakt, direct of indirect. “Ik blijf steeds het grotere geheel zien en de gehele mens”.

Waardigheid en waarachtigheid zijn belangrijke kwalificaties voor een leider die de intentie heeft om een organisatie (terug) te brengen naar haar essentie, naar heelheid. Mariëlle Bartholomeus is daarvan een lichtend voorbeeld, zoals ook haar vroegere klasgenoten recent constateerden. “Laatst gaf ik een lezing in de buurt van waar onze middelbare school (in Leek, Groningen) stond. Naderhand vertelden ze me dat ik niets veranderd was. Dat vond ik een groot compliment”. Mariëlle Bartholomeus is authentiek met innerlijke autoriteit. 

Het boek ‘Heel de organisatie. Herstel het zelfhelend vermogen van de organisatie’ is vanaf 20 januari verkrijgbaar in de boekhandel en nu al te bestellen via: www.eenhelderezaak.nl. In dit boek ontdek je hoe je ziekmakende patronen kunt voorkomen en genezen: “Dit boek is de helpende hand op de zere plek voor mens en organisatie. Verwacht geen quick fixes of oppervlakkige symptoombestrijding, maar een boek vol richtingwijzers en inzichten, geboren uit ervaring en innerlijk weten.” Simone Ardesch, arts en oprichter van Amsterdam School of Integrative Medicine & Health

 

Healing Leaders is een initiatief van Een Heldere Zaak.  

Disclaimer
Privacy statement
Algemene voorwaarden

Aanmelden nieuwsbrief
Aanmelden
Contact

Een Heldere Zaak is gevestigd te Amersfoort.

contact@eenhelderezaak.nl
www.eenhelderezaak.nl

Webdesign/webdevelopment: Birdhouse online